Gdy jeden obiektyw ma obsłużyć spacer, wyjazd, rodzinne spotkanie i kilka portretów, zakres 18-105 mm brzmi bardzo rozsądnie. Nikon 18-105 mm jest właśnie takim uniwersalnym zoomem, ale jego możliwości najlepiej oceniać przez konkretne sceny, a nie samą liczbę na pierścieniu. Poniżej pokazuję, do jakich zdjęć sprawdza się najlepiej, gdzie wymaga kompromisów i jak wykorzystać go także z myślą o późniejszym druku.
Jeden obiektyw, wiele codziennych zastosowań
- 18 mm sprawdzi się przy krajobrazach, architekturze i zdjęciach wnętrz.
- 35-50 mm daje naturalną perspektywę do fotografii ulicznej i rodzinnej.
- 70-105 mm ułatwia portrety, detale oraz fotografowanie z większej odległości.
- Stabilizacja VR pomaga przy nieruchomych scenach w słabszym świetle, ale nie zatrzyma ruchu.
- To dobry wybór dla aparatu Nikon z matrycą DX, lecz nie zastąpi jasnego obiektywu stałoogniskowego ani prawdziwego makro.
Do jakich zdjęć najlepiej nadaje się Nikon 18-105 mm
Najkrótsza odpowiedź brzmi: do fotografii podróżniczej, rodzinnej, ulicznej, krajobrazowej i codziennej. Na szerokim końcu obejmuje sporą część sceny, a po przybliżeniu pozwala wybrać detal bez podchodzenia do obiektu. To zakres, który często pozwala przejść cały dzień z jednym szkłem i nie tracić czasu na zmianę obiektywu.
Model AF-S DX NIKKOR 18-105 mm f/3.5-5.6G ED VR ma zmienne światło od f/3.5 do f/5.6, minimalną odległość ostrzenia 0,45 m i maksymalną skalę odwzorowania 1:5. Waży około 420 g, więc nie jest piórkiem, ale nadal pozostaje wygodniejszy niż zestaw dwóch lub trzech obiektywów.
| Ogniskowa | Najpraktyczniejsze zastosowanie | Na co uważać |
|---|---|---|
| 18-24 mm | Krajobraz, architektura, wnętrza, szerokie sceny | Możliwe zniekształcenia przy fotografowaniu ludzi przy krawędzi kadru |
| 35-50 mm | Ulica, podróże, rodzina, codzienne sytuacje | Mniej szeroki kadr w małych pomieszczeniach |
| 70-105 mm | Portret, detale, scena z dalszej odległości | Przysłona f/5.6 ogranicza pracę po zmroku i rozmycie tła |
W aparacie DX zakres odpowiada mniej więcej 27-157 mm po przeliczeniu na pełną klatkę. Dzięki temu 105 mm daje już wyraźne zbliżenie, choć nie jest to jeszcze teleobiektyw do dzikich zwierząt czy sportu z dużej odległości.
Od krajobrazu po zdjęcia z podróży
Szerokie kadry na 18 mm
Przy 18 mm łatwo zmieścić w kadrze panoramę, rynek, fasadę budynku albo grupę osób stojących blisko aparatu. To także przydatna ogniskowa w mieszkaniu, chociaż w bardzo ciasnych wnętrzach może zabraknąć jeszcze szerszej perspektywy.
W krajobrazie nie ograniczałbym się jednak do ustawienia minimalnej ogniskowej. Często lepsze zdjęcie powstaje przy 35 albo 50 mm, gdy usunę z kadru przypadkowy pierwszy plan i wytnę z widoku konkretny motyw. Uniwersalność tego obiektywu polega na możliwości szybkiej zmiany kompozycji, a nie tylko na fotografowaniu zawsze z 18 mm.
Przeczytaj również: Jaki obiektyw do kościoła – najlepsze wybory na trudne warunki oświetleniowe
Codzienność i ulica w środkowej części zakresu
Zakres 35-50 mm jest bardzo wygodny podczas spacerów, wyjazdów i rodzinnych spotkań. Perspektywa wygląda naturalnie, a fotograf nie musi stać daleko od osoby lub wydarzenia. W praktyce to właśnie ten fragment zoomu często pozostaje najczęściej używany.
Na ulicy doceniam możliwość szybkiego przejścia od szerszego planu do detalu znajdującego się po drugiej stronie chodnika. Trzeba tylko pamiętać, że przy słabszym świetle obiektyw nie jest szczególnie jasny, więc aparat może podnosić ISO albo wydłużać czas naświetlania.
Portrety, rodzinne wydarzenia i detale
Do portretów najlepiej wykorzystać 70-105 mm. Dłuższa ogniskowa pozwala zachować większy dystans i zwykle daje korzystniejszy wygląd twarzy niż fotografowanie z bliska przy 18 mm. Warto ustawić osobę kilka metrów przed tłem, ponieważ wtedy łatwiej uzyskać jego optyczne oddzielenie.
Nie obiecywałbym jednak mocnego, kremowego bokeh znanego z jasnych obiektywów 85 mm f/1.8. Przy przysłonie f/5.6 tło może być przyjemnie miękkie, szczególnie na 105 mm i przy większej odległości, ale efekt zależy także od dystansu między osobą a tłem. Do spokojnych portretów rodzinnych ten zestaw jest wystarczający, do świadomie budowanych portretów artystycznych szybko pojawi się potrzeba jaśniejszego szkła.
Na dłuższej ogniskowej można fotografować również detale architektury, dekoracje, jedzenie i przedmioty. Minimalna odległość 0,45 m pozwala podejść dość blisko, lecz skala 1:5 oznacza, że nie jest to obiektyw makro. Mały kwiat czy produkt sfotografujesz efektownie, ale nie wypełnisz kadru drobnym owadem tak jak obiektywem przeznaczonym do makrofotografii.
Podczas urodzin, komunii albo rodzinnego spotkania zoom daje dużą swobodę. Na 18-35 mm można pokazać całą sytuację, a na 70-105 mm uchwycić emocję bez wchodzenia w środek wydarzenia. Stabilizacja VR pomaga przy nieruchomych osobach, ale nie zastąpi krótkiego czasu migawki, gdy fotografowany człowiek gestykuluje lub szybko się porusza.
Gdzie ten obiektyw zaczyna ograniczać fotografa
Największym ograniczeniem jest światło. Przysłona f/3.5-5.6 jest wystarczająca w dzień, ale wieczorem, w kościele czy w pomieszczeniu często trzeba podnieść ISO. Stabilizacja redukuje drgania rąk, lecz działa przede wszystkim przy nieruchomym kadrze. Nie zamrozi ruchu dziecka, tancerza ani sportowca.
Do fotografowania sportu i ptaków 105 mm może być po prostu za krótkie. Jeśli obiekt znajduje się kilkadziesiąt metrów dalej, zbliżenie okaże się małe, a późniejsze mocne kadrowanie odbierze zdjęciu szczegóły. W takich sytuacjach lepiej sprawdzi się teleobiektyw zaczynający się od 200 albo 300 mm.
Trzeba też sprawdzić zgodność z aparatem. Jest to konstrukcja DX do lustrzanek Nikon z mocowaniem F. Nikon oznacza ten model jako wycofany z bieżącej oferty, dlatego przy zakupie używanego egzemplarza sprawdziłbym działanie autofokusa, pierścienia zoomu, stabilizacji i stan przedniej soczewki. Z aparatem pełnoklatkowym mogą pojawić się ograniczenia związane z mniejszym kołem obrazowym obiektywu DX.
Jak ustawić Nikon 18-105 mm w praktycznych sytuacjach
W fotografii krajobrazowej zacząłbym od f/8-f/11, niskiego ISO i punktu ostrości ustawionego nie na samym niebie, lecz w ważnej części sceny. Przy zdjęciach z ręki warto pilnować czasu migawki, zwłaszcza gdy wyłączona jest stabilizacja albo fotografujemy przy 105 mm.
- Do krajobrazu wybierz 18-35 mm, ISO 100-400 i przysłonę f/8-f/11.
- Do ulicy ustaw 35-50 mm, tryb priorytetu przysłony i automatyczne ISO.
- Do portretu użyj 70-105 mm, ustaw ostrość na bliższym oku i odsuń osobę od tła.
- Do detali zacznij od 105 mm, ale sprawdź, czy minimalna odległość 0,45 m pozwala uzyskać potrzebne zbliżenie.
- W ruchu skróć czas do około 1/250 s lub krótszego, nawet jeśli wymaga to podniesienia ISO.
Najczęstszy błąd polega na ocenianiu zdjęcia wyłącznie po ostrości. Przy tym obiektywie równie ważne są odległość od tła, kierunek światła i właściwa ogniskowa. Samo ustawienie 105 mm nie zrobi portretu, jeśli fotograf stoi zbyt blisko osoby albo tło znajduje się tuż za jej głową.
Co zobaczysz na odbitce i kiedy potrzebujesz innego szkła
Zdjęcia z tego obiektywu dobrze nadają się do rodzinnych odbitek, fotoksiążek i codziennych wydruków. Przy formacie A4 najważniejsze będą poprawne ustawienie ostrości, ekspozycja i światło, a nie sama nazwa obiektywu. Dobrze wykonany kadr z 18-105 mm może wyglądać lepiej na papierze niż technicznie ostrzejsze zdjęcie z przypadkową kompozycją.
Jeśli planujesz duże wydruki krajobrazów, zwróć uwagę na szczegóły w narożnikach i unikaj zbyt mocnego kadrowania. Do portretów drukowanych w większym formacie przyda się możliwie niskie ISO oraz dokładne trafienie autofokusa w oko. Papier matowy łagodniej pokazuje drobne niedoskonałości, a błyszczący mocniej eksponuje kontrast i detale.
Ten obiektyw warto zmienić dopiero wtedy, gdy potrafisz nazwać konkretny problem. Brak światła rozwiąże jasna stałka 35 lub 50 mm, potrzeba mocniejszego rozmycia tła skieruje uwagę na obiektyw portretowy, a małe obiekty i owady będą wymagały szkła makro. Sama chęć kupienia „czegoś ostrzejszego” nie zawsze oznacza, że obecny zoom jest winowajcą.
Najrozsądniejszy sposób korzystania z zakresu 18-105 mm
Nikon 18-105 mm traktowałbym jako wszechstronne szkło do nauki i codziennej fotografii. Najlepiej radzi sobie wtedy, gdy zmieniasz ogniskową świadomie: szeroki koniec służy do pokazania miejsca, środek do naturalnych scen, a dłuższy koniec do wyodrębniania osoby lub szczegółu.
Jeżeli fotografujesz głównie w dzień, podróżujesz, robisz zdjęcia rodzinne i chcesz później przygotowywać odbitki, jego możliwości są większe, niż sugeruje wiek konstrukcji. Ograniczenia pojawiają się przede wszystkim po zmroku, przy szybkim ruchu, bardzo silnym rozmyciu tła i dużych zbliżeniach. W tych warunkach decyzję o kolejnym obiektywie najlepiej oprzeć na konkretnej potrzebie, a nie na samej modzie na nowe szkło.
